simaron



Persian (Iran Islamic)English (United Kingdom)
 
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
  • Mainbody Dark Theme
  • Mainbody Light Theme
  • Layout: 2 Left columns + Mainbody
  • Layout: Mainbody + 2 Right columns

زمانسنجی

 

 

 

 

 

 

 

زمان سنجي :

عبارتند ازتكنيك هاي مختلف به منظور تعيين زمان لازم براي يك اپراتور واجد شرايط كه كار مشخصي را درسطح كارايي معين انجام مي دهد.

به عبارتي مي توان گفت كه زمانسنجي روشي است كه از طريق آن مي توان به منافع بسياري مانند ارئه خدمات بهتر ،كاهش هزينه ها ،ارتقاي عملكرد انساني ،فزوني توليد دست يافت وبه مديريت كمك مي كند كه زمان غير موثر توليد را زمان موثر آن جدا كند و در واحد هايي كه از اين فرايند استفاده نمي شود مقدار زيادي زمان غير مفيد وجود دارد كه مي توان آن راحذف نمود و در نهايت بهره وري نيروي انساني و ماشين آلات را افزايش داد .

برخي از اهداف زمانسنجي به قرار زير مي باشد :

1-تعيين تعداد كارگران توليدي و غير توليدي مورد نياز

2-تعيين تعداد ماشين هاي توليدي مورد نياز

3-تعيين هزينه  نيروي انساني در گير در ساخت محصول

4-بالانس خطوط مونتاژ

5- طراحي خط توليد و ايستگا ههاي كاري قبل از نصب فيزيكي آن

6-طراحي ابزار و وسايل و تجهيزات

7-بررسي كارآيي بخش ها و يا نيروي انساني كارخانه

 

مراحل اساسي فرآيند زمان سنجي :

1-انتخاب كار مورد مطالعه

2-ثبت كليه اطلاعات مر بوط به شرايطي كه در آن شرايط ،كار انجام مي پذيرد .

3-بررسي روش ثبت شده جهت حصول اطمينان از آنكه از كاراترين روشها و حركا ت استفاده شده و كليه عناصر خارجي و غير مفيد از عناصر مفيد تفكيك شده اند.

4-اندازه گيري زماني كار موجود در هر يك از عناصر، با استفاده از مناسب ترين  روش اندازه گيري كا ر.

5-تعيين زمان استاندارد يراي عناصر كاري كه شامل زمان الونس نيز مي باشد .

6-ثبت روش عمل و كليه فعاليت هايي كه زمان سنجي براي آنها صورت پذيرفته وزمان استاندارد مربوط به هر يك .

 

تكنيك هاي مختلف زمان سنجي

الف ) روش هاي مشاهده  مستقيم  (Direct Observation  Methods   )

1- زمان سنجي با ساعت هاي متوقف شونده  (stop watch  )

2- روش نمونه برداري فعا ليت كار  (work  sampling  ) :

روشي است كه در آن در طول يك پريود زماني تعداد زيادي مشاهدهدات آني از گروه ماشين آلات ،فرايند ها و يا كارگران انجام مي پذيرد و در هر مشاهده آنچه را كه در آن لحظه اتفاق مي افتد ثبت مي كند. درصد مشاهدات ثبت شده جهت يك فعاليت يا تاخيري خاص بعنوان مقياس جهت درصدي از زمان كه در طي آن ،فعاليت يا تاخير خاص اتفاق مي افتد در نظر گرفته مي شود.

3- روش زمانسنجي گروهي ،GTT (Group  Timing  Technique  )

ب ) روش هاي تركيبي  (synthetic  Methods  )

1- استفاده از داد ه هاي استاندارد  (using standard data ‌ )

2- سيستم هاي زمان هاي از قبل تعيين شده براي حركات  (PMTS  )

اين سيستم ،سيستمي است كه زمان هاي يك فعاليت را به صورت استاندارد براي يك فعاليت استاندارد مشخص كرده است.استفاده از اين سيستم در توليد كارخانجات و طرح ريزي واحدهاي صنعتي نقش واهميت مهمي مي تواند داشته باشد.

3-سيستم هاي  زمان هاي از قبل تعيين شده شامل خانواده هاي MTM ,MOST  مي باشند.

MTM فرآيِندي است كه در طي آن كليه حركات دستي و روشها به حركات پايه اي لازم براي انجام آن تقسيم شده و به حركت يك زمان از قبل تعيين شده كه با توجه به طبيعت حركت و شرايطي كه درتحت آن انجام شده است،تخصيص مي يابد.

ازتعا ريف زير مي توان براي تجزيه و تحليل حركات در MTM استفاده نمود.

1-متد :قبل از تعيين زمان لازم بايد روش مشخصي تعيين شود

2_عمليات دستي :منظور عملياتي است كه توسط انسان انجام مي پذيرد و شامل عملياتي كه توسط ماشين يا فرايند صورت مي پذيرد ،نمي باشد.

3 –حركات پايه اي‌:به حركات انگشت،دست و بازو،چشم ،بدن،پا و گام كه درروي كارت داده ها منظور شده اندريالاطلاق مي شود.

4 –طبيعت حركت :زمان مربوط به حركات با توجه به ميزان كنترل و دقت لازم براي كار بدست مي آ يد

5-شرايط :زمان حركت پايه اي تحت تاثير شرايط شيء(مانند ريز بودن،مسطح بودن ،..)

محدوديت مسير حركت و ميزان دقت لازم قرار مي گيرد.

ج )روش هاي تخميني ( Estimating  Methods ‌)

1- روش تخمين تحليلي Analytical  Estimating ) )

2-روش تخمين مقايسه ايComparative Estimating )  )

د ) سيستم هاي زمانسنجي رباتها ،RTM  (Robot Time  and Motion  )

زمان سنجي با روش ساعت هاي متوقف شونده ( Stop watch ) :

به طور كلي در سيستم هاي زمانسنجي،فعاليت ها به دو گروه تقسيم مي شوند:

1 -فعاليت هاي تكراري :به آن گروه از كار ها اطلاق مي گردند كه بصورت پيوسته در سالن توليد انجام مي شوند مانند عمليات پرسكاري

2- فعاليت هاي غير تكراري :به آن دسته از فعاليت هايي اطلاق مي گردند كه به ندرت تكرارمي شوند مانند فعاليت هاي  تعميراتي

 Stop watch اين روش،يكي از عمده ترين سيستمهاي زمانسنجي است كه در طي آن ودر حين انجام كار- با توجه به مشاهده مستقيمي كه از سيكل كاري صورت مي پذيرد-زمانسنجي انجام مي گردد.از اين روش فقط براي فعاليتها يي كه بصورت تكراري انجام مي پذيرند بايد استفاده نمود.خصوصيات مهم اين سيستم زمانسنجي آن است كه هر چه تعداد مشاهده سيكل كاري افزايش يابد دقت نتايج بدست آمده بهبود مي يابد.

چهار اصل عمده زير در اين سيستم زمانسنجي برقرار است :

1-نقطه شروع و ختم دقيق كار و روش انجام كار شامل كليه جزئيات آن مانند مواد ،ماشين آلات ،شرايط كاري وساير موارد ديگر بايد دقيقا مشخص شود.

2-يك سيستم ثبت زمان مشاهده براي كار مورد مطالعه تعيين شود.

3-مفهوم واضحي از ضريب عملكرد تعيين شود.

4-روشي براي تخصيص الونس به عناصر كاري تعيين شود.

وسايل لازم جهت زمانسنجي :

الف ) وسا يلي كه بايد همراه فرد زمانسنج باشند :

1- ساعت زمانسنجي

2- تخته زمانسنجي

3- مداد وساير وسايل ثبت

4-  فرمهاي زمانسنجي

ب )وسايل مربوط به بخش زمانسنجي :

1- ساعت ثانيه شمار قابل اعتماد

2- ماشين حساب

3- فرم هاي مر بوط به بخش اداري زمانسنجي

 

  

 

 

  

مراحل زمانسنجي به روش STOP WATCH

1-مطالعه روش ها وتعيين مناسب ترين روش (تا حد امكان )

2-نگهداري وثبت كليه اطلاعات موجود مربوط به سيكل كاري :

الف )اطلاعاتي كه سبب مي شوند به زمانسنجي سريع امكان دست يابي وجود داشته باشد مانند: كد ارزيابي /كد فرم وتعداد فرمها /نام ارزيابي كننه كار وزمان /تاريخ انجام ارزيابي زمان

ب )اطلاعاتي كه سبب مي شوند محصول يا قطعه مورد پروسه بنحو دقيقي مشخص شود

مانند :نام قطعه يا محصول /شماره  قطعه /مواد / كيفيت

ج )اطلاعاتي كه سبب مي شوند پروسه توليد ،روش ،طرح و ماشين مشخص  شود

مانند :محل دپارتمان /شرح فعاليت / مطالعه كار انجام يافته / طرح يا ماشين /رسم لي اوت،محل كار/سرعت ماشين ، قدرت تغذيه آن وساير اطلاعات مربوط به تنظيم ماشين كه در پروسه اثر مي گذارند.

د )اطلاعاتي كه وضعيت اپراتور و شرايط كاري  را مشخص مي نمايند :

مانند نام اپراتور و جنسيت او /ميزان تجربه / درجه حرارت /ميزان نور /رطوبت

3- تقسيم عمليات به عناصر موجود در آن وتعيين نوع عنصر:

يك عنصر عبارت است از يك بخش متمايز شده از يك كار مشخص كه بمنظور راحتي در مشاهده ،زمانسنجي و تجزيه وتحليل انتخاب مي گردد.

انواع عناصر :هشت نوع عنصر كاري بشرح زير موجود است

1-عنصر تكراري : عنصري است كه در هر يك از سيكل هاي كاراتفاق مي افتد مانند عنصر كنار گذاشتن يك قطعه تمام شده

2-عنصر موقت :عنصري است كه در همه سيكل هاي كاري اتفاق نمي افتد وممكن است در فواصل منظم يا نا منظم رخ  دهد مانند تميز كردن دستگاه ،تنظيم ماشين

3-عنصر ثابت :عنصري است كه زمان پايه آن در هر حالت (هر موقع كه سيكل انجام شود )ثابت باقي مي مانند.مانند روشن كردن ماشين ،نصب يك قطعه روي ماشين.

4-عنصر متغيير :عنصري است كه زمان پايه مربوط به آن با توجه به وابستگي آن به مشخصه ايي از محصول ،پروسه و ابزار تغيير مي نمايد مانند زمان حمل يك قطه از يك محل به محل ديگر (پارامتر مسافت در زمان اثر دارد )

5- عنصر ماشيني :عنصري كه بصورت اتوماتيك بوسيله يك ماشين توليدي انجام مي پذيرد مانند فشار بر يك   بدنه فلزي جهت شكل پذيري . 

6-عنصر دستي : عنصري است كه توسط دست كارگر انجام مي شود،اين مورد ساير اعضاي بدن را نيز شامل مي شود مانند نصب قطعه با دست،جوشكاري با الكترود

7-عنصر خارجي :عنصري است كه در طي زمانسنجي ديده مي شود ولي يك قسمت غير ضروري در انجام كار مي باش و يا عنصري است كه وقوع آن از قبل پيش بيني نشده باشد مانند آب خوردن در حين انجام كار

4- مشاهده و ثبت زمان مشاهده شده :

پس از آنكه عناصر انتخاب شدند زمان سنجي آنها شروع مي گردد. دو روش عمده جهت ثبت زمان مورد مشاهده وجود دارد.

1-روش جمعي يا پيوسته :در اين روش زمان بصورت پيوسته از شروع عنصر اول تا ختم آخرين عنصر ادامه مي يابد و در انتهاي هر عنصرزمان آن ثبت مي گردد ،هدف اين روش آن است كه كليه زمان هاي سيكل ثبت گردند.

در بسياري از واحد هاي صنعتي از اين روش استفادهمي گردد و هنگامي كه طرح سيستم (تشويقي ) مطرح است كارگران بسيار مايل هستند كه از زمان بندي پيوسته استفاده گردد تا زمان بندي غير پيوسته ،زيرا زمان بندي پيوسته كليه زمان عمليات آنها را ثبت مي نمايد.

2-روش جدا :در اين روش عقربه بعد از زمان سنجي عنصر اول به صفر بر مي گردد و بلافاصله شروع به كار مي نمايد و زمان هر عنصر مستقيما بدست مي آيد.

زمان بندي پيوسته جهت عناصر كوتاه در سيكل كوتاه مناسب تر مي باشد در صورتي كه كار طولاني بوده و عناصر آن نيز طولاني باشند از سيستم جدا مي توان استفاده نمود. زيرا در چنين صورتي خطا به اندازه ايي كم مي شود كه قابل توجه نيست .